TVET‘n sirna barnootichaa yoo ta’u, CBET‘n ammoo mala ittiin sirna sana barsiisaniidha.
Garaagarummaa isaanii dabalataan akka kanaan gadiitti hubachuun ni danda’ama:
1. TVET (Technical and Vocational Education and Training)
TVET jechuun Barnoota fi Leenjii Teeknikaa fi Ogummaa jechuudha. Kun dhaabbata ykn sirna barnootaa ogummaa adda addaa (kan akka elektiriishinii, makanikaa, najaaraa, fi kkf) barsiisudha.
- Maal irratti xiyyeeffata? Hojii harkaatiin dandeettii qabatamaa argachuu irratti.
- Fakkeenya: Koolleejjiin Teeknikaa fi Ogummaa tokko dhaabbata TVET jedhamuun beekama.
2. CBET (Competency-Based Education and Training)
CBET jechuun Barnoota fi Leenjii Dandeettii irratti Hundaa’e jechuudha. Kun sirna TVET keessatti mala ittiin barsiisanii fi barataa madaalaniidha.
- Maal irratti xiyyeeffata? Barataan tokko hojii tokko “danda’uu” (Competent ta’uu) isaa irratti xiyyeeffata.
- Akkaataa Madaallii: CBET keessatti barataan qorumsa waraqaa qofaan hin madaalamu. Hojiin isaa ijaan ilaalamee, ulaagaa industiriin barbaadu guutuu isaa erga mirkaneeffamee booda “danda’eera” jedhama.
Garaagarummaa Ijoo (Table)
| Amaloota | TVET (Sirnicha) | CBET (Mala Barumsaa) |
| Ibsa | Damee barnootaa ogummaa barsiisu. | Karaa ittiin ogummaa sana barsiisan. |
| Xiyyeeffannoo | Beekumsa teeyoriidhaa fi hojii harkaatti. | Hojii qabatamaa “danda’uu” irratti. |
| Yeroo | Waggaa tokko ykn lama barachuun ta’uu danda’a. | Barataan dandeetticha hamma danda’utti yeroon ni dheerata ykn ni gabaabbata. |
| Madaallii | Qorumsa barreeffamaa fi hojii harkaatti. | Barataan hojicha hojjetee agarsiisuu qaba (Performance). |
Gabaabaatti: TVET’n “Maal barsiisna?” kan jedhu yoo ta’u (fakkeenyaaf: makanikaa), CBET’n ammoo “Akkaataa barataan sun itti danda’u akkamitti mirkaneessina?” kan jedhuudha.
